ศัพท์ AI และ MCP
คำที่มีเส้นประใต้คำทั่วทั้งเว็บ อธิบายไว้ที่หน้านี้
ศัพท์ AI และ MCP
- MCP (Model Context Protocol)
- ภาษากลางที่ให้โปรแกรม AI ต่อเข้ากับโปรแกรมและข้อมูลอื่นได้ เหมือนช่องเสียบมาตรฐานที่ใช้ได้กับทุกยี่ห้อ
- MCP server
- ตัวต่อที่เชื่อม AI เข้ากับบริการหนึ่ง เช่น GitHub หรือ Notion มันบอก AI ว่าทำอะไรได้บ้าง แล้วทำงานนั้นให้
- client
- โปรแกรม AI ที่คุณใช้และเป็นฝั่งที่ต่อ server เช่น Claude Desktop, Claude Code, Cursor หรือ VS Code
- เครื่องมือ (tool)
- งานหนึ่งอย่างที่ server เปิดให้ AI สั่งได้ เช่น “ค้นไฟล์” หรือ “สร้างใบแจ้งหนี้” โปรแกรม AI ที่ดีจะถามคุณก่อนใช้
- registry (ทะเบียนทางการ)
- Official MCP Registry คือทะเบียนกลางที่ผู้ทำส่ง server เข้าไปลงชื่อ PopNx MCP ดึงรายชื่อจากที่นี่
- รันบนเครื่อง (local)
- server ทำงานในคอมของคุณ โปรแกรม AI เปิดมันขึ้นมาเอง มักต้องลง Node.js, Python หรือ Docker ก่อน
- รันบนคลาวด์ (remote)
- ผู้ทำเปิด server ไว้บนอินเทอร์เน็ต คุณแค่วางที่อยู่ในโปรแกรม AI ไม่ต้องลงอะไร แต่ข้อมูลจะผ่านเซิร์ฟเวอร์ของผู้ทำ
- stdio
- วิธีที่โปรแกรม AI คุยกับ server ที่รันในเครื่องเดียวกัน ผ่านช่องข้อความภายในเครื่อง ไม่ออกอินเทอร์เน็ต
- Streamable HTTP
- วิธีที่โปรแกรม AI คุยกับ server บนคลาวด์ผ่านอินเทอร์เน็ต เป็นแบบมาตรฐานรุ่นใหม่
- SSE
- วิธีคุยผ่านอินเทอร์เน็ตแบบรุ่นเก่าของ MCP ยังใช้ได้ แต่ผู้ทำส่วนใหญ่ย้ายไป Streamable HTTP แล้ว
- transport (ช่องทาง)
- ช่องทางที่โปรแกรม AI กับ server คุยกัน มีแบบในเครื่อง (stdio) และผ่านอินเทอร์เน็ต (HTTP)
- endpoint
- ที่อยู่บนอินเทอร์เน็ตของ server ที่รันบนคลาวด์ หน้าตาเหมือนลิงก์เว็บ เช่น https://…/mcp
- OAuth
- วิธีล็อกอินที่โปรแกรม AI พาคุณไปกดยอมรับบนหน้าของบริการเอง ไม่ต้องคัดลอกกุญแจมาวาง จึงปลอดภัยกว่า
- API key (กุญแจ)
- รหัสยาว ๆ ที่บริการออกให้ เพื่อให้โปรแกรมเข้าบัญชีของคุณได้ ใครได้ไปก็ใช้บัญชีคุณได้ จึงต้องเก็บเป็นความลับ
- token
- รหัสผ่านแบบหนึ่งที่โปรแกรมใช้แทนคุณ ควรตั้งให้หมดอายุและทำได้เท่าที่จำเป็น
- ค่าตั้ง (environment variable)
- ช่องที่ใส่ค่าส่วนตัวให้ server เช่น กุญแจหรือชื่อโฟลเดอร์ ใส่ในค่าตั้งของโปรแกรม AI ไม่ต้องแก้โค้ด
- license (สัญญาอนุญาต)
- เงื่อนไขที่ผู้ทำกำหนดว่าใครใช้ แก้ หรือขายต่อได้แค่ไหน เช่น MIT หรือ Apache-2.0 ใช้ได้กว้าง
- ดาว GitHub
- จำนวนคนที่กดดาวให้ repo บน GitHub บอกว่ามีคนสนใจแค่ไหน ไม่ได้บอกว่าปลอดภัยหรือดีกว่า ถ้า repo เดียวมีหลาย server ดาวจะเป็นของทั้ง repo
- repo
- ที่เก็บโค้ดของโปรเจกต์บน GitHub เปิดดูได้ว่าใครทำ แก้ล่าสุดเมื่อไร และมีใครรายงานปัญหาไว้บ้าง
- ผลตรวจเบื้องต้น
- สิ่งที่ PopNx MCP ตรวจจากข้อมูลที่เปิดอยู่ เช่น ตัวตนผู้ทำ การดูแล license และ endpoint ยังไม่ใช่การสแกนโค้ด
- uptime
- สัดส่วนเวลาที่ server บนคลาวด์ตอบได้ ตอนนี้เราตรวจครั้งเดียว ขั้นถัดไปจะตรวจเป็นรอบและเก็บเป็นเปอร์เซ็นต์
- เปอร์เซ็นไทล์
- ตำแหน่งเมื่อเทียบกับตัวอื่น เช่น “ดาวมากกว่า 80%” แปลว่ามีดาวมากกว่า 8 ใน 10 ตัวในหมวดเดียวกัน
- npm
- คลังแพ็กเกจของ JavaScript server ที่อยู่ใน npm เปิดด้วยคำสั่ง npx ต้องมี Node.js ในเครื่อง
- PyPI
- คลังแพ็กเกจของ Python server ที่อยู่ใน PyPI มักเปิดด้วยคำสั่ง uvx ต้องมี uv ในเครื่อง
- Docker
- โปรแกรมที่รันซอฟต์แวร์ในกล่องแยกจากเครื่อง server บางตัวส่งมาเป็นกล่อง Docker
- prompt injection
- ข้อความที่แอบซ่อนอยู่ในเว็บ อีเมล หรือไฟล์ เพื่อหลอกสั่ง AI ให้ทำสิ่งที่คุณไม่ได้สั่ง เช่น ส่งข้อมูลออกไป
- โอเพนซอร์ส
- ซอฟต์แวร์ที่เปิดโค้ดให้ทุกคนอ่านได้ ทำให้คนนอกตรวจได้ว่ามันทำอะไรจริง
- tools · resources · prompts
- สิ่งที่ MCP server ให้โปรแกรมได้: tools คือคำสั่งให้ทำงาน resources คือข้อมูลให้อ่าน prompts คือแม่แบบคำสั่ง ส่วน sampling, elicitation และ roots เป็นความสามารถเสริมที่บางโปรแกรมรองรับ
- PKCE
- ส่วนเสริมความปลอดภัยของการเข้าสู่ระบบแบบ OAuth กันไม่ให้คนอื่นแอบเอารหัสเข้าสู่ระบบไปใช้ระหว่างทาง
- agent
- โปรแกรมที่ทำงานหลายขั้นต่อกันเองตามที่คุณสั่ง เช่น เปิดไฟล์ แก้ แล้วตรวจผล โดยเรียกเครื่องมือเมื่อจำเป็น
- IDE (โปรแกรมเขียนโค้ด)
- โปรแกรมที่นักพัฒนาใช้เขียนและแก้โค้ด เช่น VS Code หรือ Cursor หลายตัวมีผู้ช่วยในตัวที่ใช้ MCP ได้
- เทอร์มินัล (CLI)
- หน้าจอที่สั่งงานด้วยการพิมพ์คำสั่งเป็นตัวอักษร ไม่มีปุ่มให้กด โปรแกรมแบบนี้เหมาะกับคนที่คุ้นกับการพิมพ์คำสั่ง
- connector
- ชื่อที่ Claude และ ChatGPT ใช้เรียก MCP server ที่เพิ่มเข้าไป เพิ่มแล้วผู้ช่วยใช้เครื่องมือของมันได้
- ส่วนเสริม (extension)
- โปรแกรมเล็กที่ลงเพิ่มในโปรแกรมหลัก เช่น ส่วนเสริมของ VS Code · บางโปรแกรมเรียก MCP server ว่า extension
- ไฟล์ตั้งค่า (JSON · TOML · YAML)
- ไฟล์ตัวอักษรที่บอกโปรแกรมว่าจะใช้ server ตัวไหนและเปิดด้วยคำสั่งอะไร JSON, TOML และ YAML คือรูปแบบการเขียนไฟล์แบบนี้
- ตัวกลาง (proxy)
- โปรแกรมที่คั่นกลางเพื่อแปลงการต่อแบบหนึ่งเป็นอีกแบบ เช่น ให้โปรแกรมที่ต่อได้แค่แบบคลาวด์ใช้ server บนเครื่องได้
- ติดตั้งบนเซิร์ฟเวอร์ตัวเอง
- คุณลงโปรแกรมบนเครื่องเซิร์ฟเวอร์ของตัวเอง ข้อมูลอยู่กับคุณ แต่ต้องดูแลเครื่องและอัปเดตเอง
- Node.js · Python
- โปรแกรมพื้นฐานที่ต้องลงในเครื่องก่อน server บางตัวจึงทำงานได้ เหมือนต้องมีโปรแกรมเปิดไฟล์ก่อนเปิดไฟล์นั้น
ตัวเลขในเว็บมาจากไหน
ทุกปุ่ม ⓘ ข้างตัวเลขพามาที่นี่
- ดาว GitHub
- จำนวนดาวของ repo ที่ registry ชี้ไป ดึงผ่าน GitHub API เมื่อ 11 พ.ย. 2569 ถ้า repo มีหลาย server ดาวเป็นของทั้ง repo
- ผลตรวจเบื้องต้น
- จำนวนข้อที่ผ่านจากที่ตรวจได้ ตรวจโดย PopNx MCP เมื่อ 11 พ.ย. 2569 จากข้อมูลที่เปิดอยู่ ข้อที่ไม่เกี่ยวไม่นับ
- ระดับการใช้งาน
- คะแนน 0–100 จากดาว GitHub ยอดดาวน์โหลดต่อสัปดาห์ ความสดของการออกรุ่น และ endpoint ที่ยังตอบ แปลงเป็นคำ: ใช้กันมาก (60+) · กำลังโต (40+) · เริ่มต้น (20+) · ยังใหม่มาก (ต่ำกว่า 20) เป็นข้อเท็จจริงเรื่องการใช้ ไม่ใช่คุณภาพ
- มาแรง
- คะแนนจากส่วนที่เพิ่มขึ้นใน 7 วัน หารด้วยรากของฐานเดิม repo ที่ดาวเพิ่มจาก 100 เป็น 1,100 จึงขึ้นก่อนตัวที่มี 50,000 แล้วเพิ่ม 2,000 · ยอดดาวน์โหลดนับเมื่อโตเกิน 20% · ดาวเทียบกันเมื่อวัดห่างกันอย่างน้อย 6 วัน · วัดใหม่ทีละชุดทุก 30 นาที แต่ละตัวราวทุก 7–10 วัน · มาแรงไม่ได้แปลว่าปลอดภัย อ่านผลตรวจก่อนติดตั้ง
- ดาวน์โหลดต่อสัปดาห์
- ยอดดาวน์โหลด 7 วันล่าสุดของแพ็กเกจ npm (api.npmjs.org) และ PyPI (pypistats.org) ที่ผู้ทำลงไว้ใน registry รวมกัน อัปเดตทุก 7 วัน server ที่รันบนคลาวด์อย่างเดียวไม่มีตัวเลขนี้
- เสียงผู้ใช้
- คะแนนจากรีวิวของคนที่ใช้จริง จะเปิดพร้อมระบบบัญชีและปุ่มลบบัญชีในขั้นถัดไป
- รุ่น
- เลขรุ่นล่าสุดที่ผู้ทำส่งเข้า Official MCP Registry
- ส่งเข้า registry
- วันที่ผู้ทำส่งรุ่นล่าสุดเข้า Official MCP Registry อ่านจากข้อมูลของ registry เมื่อ 11 พ.ย. 2569
- แก้โค้ดล่าสุด
- วันที่มีการ push โค้ดเข้า repo บน GitHub ครั้งล่าสุด ดึงเมื่อ 11 พ.ย. 2569
- endpoint ตอบ
- PopNx MCP ส่งคำขอเริ่มต้นแบบ MCP แล้วขอรายการเครื่องมือ รอไม่เกิน 6 วินาที ตัวที่ใช้กันมาก 2,000 ตัวตรวจทุกวัน ที่เหลือตรวจวนไป เราไม่ส่ง key หรือข้อมูลของคุณ ตัวเลขนี้ไม่ใช่ uptime
- เทียบในหมวด
- เทียบกับ server หมวดเดียวกันที่ยังใช้งานทั้งทะเบียน ข้อมูลอัปเดตเมื่อ 11 พ.ย. 2569
- license
- ชนิด license ที่ GitHub อ่านได้จากไฟล์ใน repo ดึงเมื่อ 11 พ.ย. 2569
- หมวด
- PopNx MCP จัดหมวดอัตโนมัติจากชื่อ คำอธิบาย และ topic ของ repo (แก้ด้วยมือบางตัวที่คลาดชัด) อาจยังคลาดได้
- จำนวน server
- ทุก server ที่ยังใช้งานใน Official MCP Registry อัปเดตทุก 30 นาที (ล่าสุด 11 พ.ย. 2569) ตัวที่ผู้ทำลบหรือเลิกใช้จะหายภายใน 1 ชั่วโมง ไม่รวมตัวที่เว็บโฮสต์อื่นนำไปแพ็กซ้ำ
- ใช้ผ่านคลาวด์ได้
- นับตัวที่ผู้ทำใส่ที่อยู่ endpoint ไว้ใน registry
- ติดตั้งบนเครื่องได้
- นับตัวที่ผู้ทำใส่แพ็กเกจ npm, PyPI, Docker หรือ NuGet ไว้ใน registry
- มีคนดูแล
- นับตัวที่ repo บน GitHub มีการแก้โค้ดภายใน 90 วันก่อนวันที่ดึงข้อมูล (11 พ.ย. 2569)